Tetracyclines

Specialiteiten met:
Chloortetracycline
Doxycycline
Oxytetracycline

Indicaties - werkingsspectrum - resistentie
Het brede werkingsspectrum bevat GRAM+ en GRAM-, aëroben en anaëroben, mycoplasmen, rickettsia en chlamydiën en sommige protozoa (Babesia, Theileria). Resistentie treedt op bij talrijke aëroben en anaëroben. Mycobacteriën en de genera Proteus en Pseudomonas zijn van nature resistent.
Farmacodynamie
Tetracyclines inhiberen de eiwitsynthese door binding met de 30S-subeenheid van de ribosomen. Hun bacteriostatische activiteit is optimaal in zuur milieu.
Farmacokinetiek
Tetracyclines zijn amfotere stoffen die bij pH 7 zwak oplosbaar zijn in water. Ze zijn beschikbaar voor oraal en parenteraal gebruik. "Long acting" preparaten (LA) op basis van oxytetracycline zijn eveneens beschikbaar. Bij hond en kat bezitten de tetracyclines, naargelang de galenische vorm en het type molecule, een goede orale biologische beschikbaarheid in tegenstelling met het varken en pluimvee. Behalve voor doxycycline wordt de orale absorptie verlaagd bij gebruik tijdens de maaltijd en dit voornamelijk bij melk. Tetracyclines vormen chelaten met tweewaardige ionen (aanwezig bijvoorbeeld in antiacida). De kwaliteit van het drinkwater en het materiaal van de drinkinstallatie en drinkbakken, kunnen in belangrijke mate de biologische beschikbaarheid beïnvloeden. Door hun sterk lipofiel karakter diffunderen ze goed doorheen de biologische barrières en bereiken voldoende hoge concentratie, ook intracellulair, met name ter hoogte van de placenta, de melkklier, de bronchiale secreties en het ascitesvocht. Enkel de tetracyclines die de hoogste vetoplosbaarheid vertonen zoals minocycline (niet op de markt) en doxycycline, bereiken voldoende hoge concentraties ter hoogte van de prostaat, het traanvocht en het speeksel. Door binding met eiwitten kunnen de tetracyclines niet diffunderen naar het cerebrospinaal vocht. De eliminatie van oxytetracycline gebeurt door glomerulaire filtratie onder actieve vorm en in mindere mate door de gal. De enterohepatische cyclus verlengt de halfwaardetijd en kan leiden tot het verstoren van de intestinale flora. Doxycycline wordt dankzij zijn hoge vetoplosbaarheid voornamelijk uitgescheiden door het spijsverteringsstelsel na een directe diffusie van het bloed naar het lumen. In geringe mate wordt doxycycline eveneens uitgescheiden met de gal. De uitscheiding van doxycycline is onafhankelijk van de glomerulaire filtratie waardoor het kan toegediend worden bij nierlijden.
Contra-indicaties
Door vernietiging van de intestinale flora bij het paard blijft hun gebruik bij deze diersoort te mijden.
Bijwerkingen
De toxiciteit van tetracyclines is relatief laag. Bij orale toediening kunnen ze braken en diarree veroorzaken en ter hoogte van de injectieplaats kan weefselbeschadiging optreden. Dit gebeurt voornamelijk bij gebruik van de LA-preparaten. Problemen met residuen ter hoogte van de injectieplaats zijn hiervan het gevolg. LA-preparaten kunnen ook pyrrolidone bevatten dat soms anafylactische reacties veroorzaakt. Het vermogen van tetracyclines om calcium te fixeren veroorzaakt bij opgroeiende dieren depotvorming ter hoogte van de tanden en beenderen. Hierdoor treedt geelverkleuring van de tanden op. Cardiovasculaire reacties en hypocalcemie werden beschreven. De iv-injectie verhoogt de kans op toxische reacties. Bij hoge dosissen treedt eveneens nier- en leverdegeneratie op. Bij kalveren jonger dan 4 weken moet de dosis worden verlaagd. Gevallen van myopathie bij het kalf werden gemeld die te wijten zouden kunnen zijn aan de toediening van doxycycline. Alhoewel dit verder moet worden onderzocht, dient men met de nodige voorzichtigheid te handelen.
Interacties
Tetracyclines voor orale toediening kunnen chelaten vormen met bivalente ionen die bijvoorbeeld als antiacida of ijzerpreparaten per os worden toegediend. Natriumbicarbonaat, kaoline of pectine kunnen eveneens de resorbtie van tetracyclines verhinderen. Tetracyclines kunnen de biologische beschikbaarheid van digoxine verhogen. De dosis van insuline dient mogelijks aangepast te worden.
Voortplanting en lactatie
Toediening van tetracyclines tijdens de dracht kan leiden tot verkleuring van de tanden en stoornissen in de ontwikkeling van het skelet. Tetracyclines worden met de melk uitgescheiden.

Chloortetracycline

AUROFAC 100 mg/g premix (Alpharma): chloortetracycline hydrochloride: 100 mg/g; gemedicineerd voormengsel po; Posologie:; Su: 10 - 20 mg/kg pd (5 - 7 d)
mestkip: 20 - 30 mg/kg pd (5 - 7 d)
legkip: 20 - 25 mg/kg pd (5 - 7 d); Vlees en slachtafval: Su: 10 d, kip: 2 d, Ei: 4 d; gemed voorm 25 kg; R/premix

AUROFAC 250 mg/g premix (Alpharma): chloortetracycline hydrochloride: 250 mg/g; gemedicineerd voormengsel po; Posologie:; Su: 10 - 20 mg/kg pd (5 - 7 d)
mestkip: 20 - 30 mg/kg pd (5 - 7 d)
leghen: 20 - 25 mg/kg pd (5 - 7 d); Vlees + organen: Su: 10 d, kip: 2 d, Ei: 4 d; gemed voorm 20 kg; R/premix

Doxycycline

CENTIDOX 100% (Eurovet): doxycyclinehyclaat: 1000 mg/g; poeder po met melk(vervanger) of met drinkwater; Posologie:; kalf: 10 mg/kg LG pd (5 d)
varken: 10 mg/kg LG pd (5 d); Vlees + organen: kalf: 16 d, Su: 8 d; zak 1 kg; R/

DOXYCYCLINE 50% DOPHARMA (Dopharma Research): doxycyclinehyclaat: 500 mg/g; poeder voor oplossing po; Posologie:; kalf (niet herkauwend): 10 mg/kg pd (3 - 5 d) , verdeeld over 2 maaltijden
Su: 10 mg/kg pd (3 - 5 d), in het drinkwater, over het voeder
kip: 25 mg/kg pd (3 - 5 d), in het drinkwater; Vlees: kalf: 14 d, Su: 8 d, kip: 6 d
Niet toedienen aan leghennen waarvan de eieren bestemd zijn voor menselijke consumptie; container 1000 g; R/

DOXYCYCLINE 75 % Kela (Kela Laboratoria): doxycycline (hyclaat): 750 mg/g; poeder po in het drinkwater, in het voeder; Posologie:; Su: 10,5 mg/kg pd (5 d); Vlees: 5 d; poeder 1 kg; R/

DOXYPREX 100 mg/g Premix (Industrial Veterinaria): doxycycline (hyclaat): 100 mg/g; gemedicineerd voormengsel po; Posologie:; Su: 10 mg/kg LG pd (7 d); Vlees en slachtafval: 7 d; zak 25 kg; R/premix

DOXYRAL 50 % (Emdoka): doxycycline (hyclaat): 500 mg/g; poeder po met het drinkwater, de melk, het voeder; Posologie:; kalf: 10 mg/kg pd (max 3 d)
Su: 10 mg/kg pd (max 5 d); Vlees: kalf: 10 d, Su: 5 d; poeder 1000 g; R/

DOXYRAL 80% (Emdoka): doxycycline (hyclaat): 800 mg/g; poeder po met het drinkwater, de melk; Posologie:; kalf: 10 mg/kg pd (max 3 d)
Su: 10 mg/kg pd (max 5 d); Vlees: kalf: 10 d, Su: 5 d; poeder 1000 g; R/

DOXYVETO 50 % PULVIS (VMD): doxycycline (hyclaat): 500 mg/g; poeder po in de melk, in het drinkwater; Posologie:; kalf, big: 10 mg/kg pd (3 - 5 d)
Niet voor dieren met actieve pensfunctie; Vlees: kalf: 12 d , big: 5 d; poeder 1 kg, 2 kg; R/

HYDRODOXX 500 mg/g (Huvepharma): doxycycline (hyclaat): 500 mg/g; poeder voor oplossing po met het drinkwater; Posologie:; mestvarken: 10 mg/kg pd (5 d)
slachtkip: 20 mg/kg pd (3 - 5 d); Vlees: Su: 6 d, kip: 6 d
Niet toedienen aan hennen die eieren produceren voor humane consumptie of binnen de 4 w voor start van legperiode; zak 1 kg; R/

ORNICURE (Oropharma): doxycyclinehyclaat: 75 mg/g; poeder po in het drinkwater; Posologie:; duif, siervogel: 15 mg/kg pd (5 d) (ornithose, psittacose: 3 tot 4 w); Niet toedienen aan duiven bestemd voor menselijke consumptie; poeder 8 x 4 g, 24 x 4 g (zakjes); R/

RONAXAN 100 mg (Merial): doxycycline (hyclaat): 100 mg; tablet po; Posologie:; Ca: 10 mg/kg pd (3 - 5 d of 10 d igv chronische aandoeningen); tabl 1 x10; R/

RONAXAN 20 mg (Merial): doxycycline (hyclaat): 20 mg; tablet po; Posologie:; Ca, Fe: 10 mg/kg pd (3 - 5 d of 10 d igv chronische aandoeningen); tabl 2 x 10; R/

SOLUDOX 15 % (Eurovet): doxycyclinehyclaat: 150 mg/g; poeder po in het drinkwater; Posologie:; Su: 10 mg/kg pd (3-5 d)
kip: 10 - 20 mg/kg pd (3-5 d)
duif, siervogel: 10 - 20 mg/kg pd (3-5 d,Chlamydia inf: 30-45 d)
vogels die grit ontvangen: 2 x pd behandelen of dosis verdubbelen; Vlees: Su: 12 d, pluimvee: 7 d
Niet toedienen aan kippen die eieren produceren voor humane consumptie
Niet toedienen aan duiven bestemd voor humane consumptie; poeder 100 g, 1 kg; R/

SOLUDOX 50 % (Eurovet): doxycyclinehyclaat: 500 mg/g; poeder po met het drinkwater; Posologie:; Su: 10 mg/kg pd (3 - 4 d)
kip: 10 - 20 mg/kg pd (3 - 4 d); Vlees: Su: 5 d, kip: 3 d (bij dosis 10 mg/kg), 12 d (bij dosis vanaf 10 mg/kg tot 20 mg/kg)
Niet toedienen aan kippen waarvan de eieren bestemd zijn voor humane consumptie; doos 1000 g; R/

Oxytetracycline

BAXYL LA (Prodivet): oxytetracycline (dihydraat): 200 mg/ml; oplossing voor injectie im; Posologie:; Bo, kalf, Su: 20 mg/kg; Vlees: Bo: 35 d, Su: 14 d
Niet toedienen aan Bo waarvan de melk bestemd is voor menselijke consumptie; fles 100 ml, 250 ml; R/

CITROXY 50 % (ex OXYMAX 50 %) (Dopharma Research): oxytetracyclinehydrochloride: 500 mg/g; poeder po in het drinkwater; Posologie:; big: 20 - 40 mg/kg pd (3 - 7 d); Vlees: 15 d; poeder 1 kg; R/

CYCLOSOL 200 LA (Eurovet) - Bijsluiter via HMA -: oxytetracycline (dihydraat): 200 mg/ml; oplossing voor injectie im; Posologie:; Bo, Su: 20 mg/kg (eventueel herhalen na 3 d); Vlees: Bo: 46 d, Su: 28 d
Niet toedienen aan runderen waarvan de melk bestemd is voor humane consumptie; fles 250 ml; R/

DUPHACYCLINE 100 (Pfizer A.H.): oxytetracyclinehydrochloride: 100 mg/ml; oplossing voor injectie im; Posologie:; Bo, Su, Ov: 10 mg/kg pd (5 d); Vlees: Bo: 23 d , Su, Ov: 18 d, Melk: 5 d
Niet toedienen aan Ov die melk voor menselijke consumptie produceren; fles 250 ml; R/

DUPHACYCLINE 30 % LA (Pfizer A.H.): oxytetracycline (dihydraat): 300 mg/ml; oplossing voor injectie im; Posologie:; Bo, Su: 30 mg/kg, 20 mg/kg; Vlees: Bo: 35 d, Su: 18 d (lage dosis) - 21 d (hoge dosis),
Melk: Bo: 10 d; fles 250 ml; R/

DUPHACYCLINE LA (Pfizer A.H.): oxytetracycline (dihydraat): 200 mg/ml; oplossing voor injectie im; Posologie:; Bo, Su, Ov: 20 mg/kg; Vlees, slachtafval Bo: 29 d, Su: 18 d, Ov: 10 d, Melk Bo: 10 d, Ov: 7 d; fles 250 ml; R/

ENGEMYCINE 10 % LA (ex ENGEMYCINE 10 % DD) (Intervet): oxytetracycline (hydrochloride): 100 mg/ml; oplossing voor injectie im; Posologie:; Bo: 10 mg/kg
kalf, Su, big, Ov, lam: 20 mg/kg
Mag herhaald worden na 48 h; Vlees: Bo: 28 d, Su: 11 d, Ov: 18 d
Niet toedienen aan dieren waarvan de melk bestemd is voor humane consumptie; flacon 100 ml, 250 ml; R/

FEEDMIX OXY 10% (Dopharma Research): oxytetracycline HCl: 100 mg; gemedicineerd voormengsel po met het voeder; Posologie:; Su: 15 - 40 mg/kg LG pd (5 - 7 d); Vlees: 5 d; gemed voorm 5 kg; R/premix

OXIPRA-20 LA (ex Codicycline 200 LA) (Hipra S.A.): oxytetracycline (hydrochloride): 200 mg/ml; oplossing voor injectie im (Bo, Su, lam) , iv (Bo); Posologie:; Bo, Su, lam: 1 x 20 mg/kg im (eventueel herhalen na 48 tot 72 h)
Bo: 10 mg/kg iv; Vlees: 25 d, Melk: Bo: 4 d (8 melkbeurten); fles 250 ml; R/

OXY-kel 20 % LA (Kela Laboratoria): oxytetracycline (hydrochloride): 200 mg/ml; oplossing voor injectie im; Posologie:; Bo: 20 mg/kg (eventueel herhalen na 72 h); Vlees: 53 d
Niet toedienen aan runderen waarvan de melk bestemd is voor humane consumptie; fles 250 ml; R/

OXYTETRACYCLINE 80 % Kela (Kela Laboratoria): oxytetracycline (hydrochloride): 800 mg/g; poeder po in het drinkwater, in de melk; Posologie:; kalf: 2 x pd 20 mg/kg (3 - 5 d)
Su: 50 mg/kg pd (4 - max 6 d); Vlees: kalf: 7 d, Su: 3 d; poeder 1 kg; R/

RETARDOXI 20 % L.A. (VMD): oxytetracycline (dihydraat): 200 mg/ml; oplossing voor injectie im; Posologie:; Bo, Su: 20 mg/kg
mag herhaald worden na 72 h; Vlees Bo: 46 d, Su: 31 d
Niet toedienen aan runderen waarvan de melk bestemd is voor humane consumptie; fles 100 ml, 250 ml; R/

TENASAN LA (Ceva S.A.): oxytetracycline: 200 mg/ml; oplossing voor injectie im; Posologie:; Bo, Su, Ov: 20 mg/kg (mag herhaald worden na 3 d (Bo, Ov) of na 2 d (Su)); Vlees: Bo: 35 d, Su, Ov: 19 d
Niet voor gebruik bij dieren die melk voor menselijke consumptie produceren; fles 250 ml; R/

TERRAMYCINE 100 (Pfizer A.H.): oxytetracycline hydrochloride: 100 mg/ml; oplossing voor injectie im; Posologie:; Su: 10 mg/kg pd (5 d); Vlees: 24 d; fles 250 ml; R/

TERRAMYCINE LA (Pfizer A.H.): oxytetracycline (dihydraat): 200 mg/ml; oplossing voor injectie im; Posologie:; Bo, Su, Ov: 20 mg/kg; Vlees: Bo: 25 d, Ov, Su: 21 d, Melk Bo, Ov: 7 d; fles 100 ml, 250 ml; R/

TETRAMIN 20 % (Pfizer A.H.): oxytetracycline hydrochloride: 200 g/kg; gemedicineerd voormengsel po; Posologie:; Su: 20 mg/kg pd (7 - 15 d); Vlees: 5 d; gemed voorm 25 kg; R/premix