Androgenen en anabole steroïden
Testosteron
Specialiteiten met
Testosteron
Indicaties
Carnivoren:
De volgende indicaties zijn terug te vinden in de literatuur, maar zijn niet opgenomen in de bijsluiters van de Belgische specialiteit: urine-incontinentie bij gecastreerde reuen, idiopatische feminisering bij reuen, testosterongevoelige dermatosen, feliene symmetrische alopecie, behandeling van beenmergaplasie te wijten aan oestrogenen. Deze indicaties zijn gebaseerd op klinische bevindingen.
Farmacodynamie
Als natuurlijk hormoon wordt testosteron voornamelijk gesynthetiseerd ter hoogte van de testes maar ook in de ovaria en de bijnierschors. Testosteron oefent zijn werking direct (anaboliserende werking) of indirect, na transformatie door het 5-alfa-reductase tot dihydrotestosteron (viriliserende werking), uit ter hoogte van de doelwitorganen. Na binding met intracellulaire receptoren induceert testosteron de synthese van mRNA en specifieke eiwitten.
Farmacokinetiek
Het first pass effect ter hoogte van de lever veroorzaakt een zeer lage biologische beschikbaarheid na orale toediening. De halfwaardetijd van testosteron in het plasma is relatief kort (10 - 20 min). Esters van testosteron die als olieachtige preparaten worden aangewend hebben daarentegen een langere activiteit. De farmacokinetische eigenschappen van deze moleculen worden enerzijds bepaald door de toedieningsvorm en anderzijds door hun chemische structuur en hun galenische vorm.
Contra-indicaties
Tegenindicaties zijn: ernstige leverinsufficiëntie, het gebruik bij jonge dieren, dracht, hormoonafhankelijke neoplasieën (anaalklieradenoma's, prostaathyperplasie of prostaatcarcinoma's).
Bijwerkingen
Nevenwerkingen die kunnen optreden zijn leverstoornissen die in sommige gevallen gepaard gaan met icterus, levercarcinoma's, voortijdige sluiting van het groeikraakbeen met groeistilstand tot gevolg, verhoging van de libido, atrofie van de testis en oligospermie, hypercalcemie, zout- en waterretentie, wijziging van de vetten in het bloed. Bij het vrouwelijk dier ziet men eveneens inhibitie van de folliculaire groei wanneer hoge dosissen worden gebruikt, progestageenachtige werking op de uterus met hypertrofie van het endometrium, inhibitie van de uterusmotiliteit, ontwikkeling van residuele Wolfse kanalen en clitoris, stimulatie van melkklierontwikkeling bij lagere dosissen en inhibitie van de melksecretie bij hogere dosissen.
Interacties
Doseringen van orale anticoagulantia en insuline dienen zonodig te worden aangepast (resp. verlagen en verhogen van de dosis).
Dracht en lactatie
Testosteron veroorzaakt congenitale afwijkingen
Testosteron
- DURATESTON (Intervet)
- testosteronpropionaat: 6 mg/ml
testosteronfenylpropionaat: 12 mg/ml
testosteronisocaproaat: 12 mg/ml
testosterondecanoaat: 20 mg/ml - oplossing voor injectie im, sc
- Posologie:
- Ca, Fe: 2,5 - 5 mg/kg/m
- fles 5 ml
- R/
Nandrolon
Specialiteitenmet
Nandrolon
Indicaties
Bij patiënten met een negatieve stikstofbalans zoals bij verzwakte dieren, trauma, chirurgie.
Farmacodynamie
Nandrolon is een anabool steroïde met een zwak viriliserend en een sterk anabool karakter.
Farmacokinetiek
Exogene anabole steroïden zijn relatief bestand tegen biotransformatie in de lever. De eliminatie uit het lichaam gebeurt over verschillende weken.
Contra-indicaties
Het gebruik is tegenaangewezen bij dieren met leverpathologiën, tijdens de dracht, in geval van prostaathyperplasie of bij fokdieren ofjonge dieren.
Bijwerkingen
Retentie van electrolyten (Na, Cl, K, Ca, P) en water, hepatotoxiciteit, fertiliteitsstoornissen, foetale afwijkingen (o.a. masculinisatie), gedragswijzigingen, sluiten van de groeiplaten bij jonge dieren.
Interacties
Anticoagulantia en insuline vergen repectievelijk dosisverlaging en -verhoging.
Dracht en lactatie
Het gebruik bij dracht is niet aangewezen. Of er een uitscheiding is via de melk is niet gekend.
Nandrolon
- LAURABOLIN (Intervet)
- nandrolonlaurinaat: 25 mg/ml
- oplossing voor injectie sc, im
- Posologie:
- Ca, Fe: 1 mg/kg (max 25 mg)
- fles 5 ml
- R/
